Tật khúc xạ

Tật khúc xạ là một trong những nguyên nhân gây suy giảm thị lực hàng đầu trên toàn cầu. Khác với các bệnh về mắt, ta có thể chỉnh tật khúc xạ bằng cách dùng kính gọng và kính áp tròng mà không cần can thiệp phẫu thuật.

Tật khúc xạ thường gặp ở trẻ nhỏ bao gồm:

• Cận thị
• Viễn thị
• Loạn thị

Để tìm hiểu rõ hơn về cận thị, viễn thị, loạn thị, trước hết ta cần có một số hiểu biết nhất định về hệ thống quang học của mắt.

Hình ảnh (hay ánh sáng) đi vào mắt ta sẽ xuyên qua các cấu trúc giác mac, tiền phòng thể thủy tinh, dịch kính và cuối cùng là võng mạc.  Thể thủy tinh và giác mạc có vai trò như một thấu kính quang học giúp hội tụ ánh sáng lên võng mạc.Võng mạc là nơi tập trung các tế bào cảm thụ ánh sáng, truyền thông tin lên não giúp ta nhìn thấy được mọi vật.

Ở mắt bình thường, ánh sáng sẽ được hội tụ đúng trên võng mạc. Còn ở mắt có tật khúc xạ, ánh ság hội tụ sẽ không nằm đúng trên võng mac, mà nằm  trước võng mạc (cận thị) hoặc sau võng mạc (viễn thị).

Cận thị là gì?

Cận thị là tình trạng ánh sáng từ một vật ở xa hội tụ trước võng mạc.

Người cận thị sẽ nhìn gần tốt hơn nhìn xa.

Nguyên nhân gây cận thị?

-Do trục nhãn cầu quá dài, nên ánh sáng sẽ không hội tụ đúng trên võng mạc mà sẽ hội tụ ở phía trước.

-Do giác mạc và thể thủy tinh quá cong, do đó công suất mắt quá mạnh, nên ánh sáng hội tụ trước võng mạc.

Trẻ bị cận thị thường có những biểu hiện gì?

Trẻ thường sẽ đưa các vật lại gần để nhìn, hay  đi lại gần khi xem TV.

Nếu đã đi học, trẻ thường than phiền rằng không thấy chữ thầy/cô viết trên bảng và hay viết sai, viết chậm.

Trẻ thường sẽ nheo mắt vì nheo mắt lại giúp trẻ nhìn tốt hơn.

Giải pháp cho trẻ cận thị

Nếu trẻ có các biểu hiện trên, cần đưa trẻ đến khám tại các phòng khám mắt hoặc cơ sở có chuyên gia khúc xạ. Chỉnh kính gọng là một trong những phương pháp an toàn và hiệu quả để giúp trẻ nhìn xa rõ hơn.

Nguy cơ của tật cận thị

Cận thị cao là yếu tố nguy cơ dẫn đến các bệnh lý mắt nguy hiểm như:  thoái hóa hoàng điểm, đục thủy tinh thể (cườm khô), bong võng mạc, glaucoma (cườm nước).

 Viễn thị là gì

Viễn thị là tình trạng ánh sáng ở xa hội tụ phía sau võng mạc.

Nguyên nhân gây ra viễn thị?

Viễn thị có thể do:

Trục nhãn cầu quá ngắn.

Giác mạc hay thể thủy tinh quá dẹt nên có công suất hội tụ thấp.

Viễn thị ở người trẻ tuổi

Những người trẻ với độ viễn nhẹ hoàn toàn có thể điều tiết để hội tụ ảnh lên đúng võng mạc. Điều tiết là quá trình thay đổi hình dạng của thể thủy tinh, qua đó thay đổi công suất của mắt,  để ánh sáng hội tụ trên võng mạc, giúp ra nhìn rõ hơn.

 

Điều này giải thích tại sao người trẻ viễn thị vẫn có thể nhìn rõ ở mọi khoảng cách mà không cần kính. Tuy nhiên, sự cố gắng điều tiết này có thể gây mỏi mắt.

Viễn thị ở người cao tuổi

Ở người cao tuổi, thể thủy tinh trỏ nên cứng hơn dẫn đến suy giảm khả năng điều tiết, lúc này ánh sáng sẽ hội tụ phía sau võng mạc và họ không thể nhìn rõ, nhất là với các vật ở gần mà không cần kính.

Trẻ bị viễn thị thường có biểu hiện gì?

Tiệu chứng của viễn thị sẽ tùy thuộc vào độ viễn và độ tuổi cũng như nhu cầu nhìn gần.

Với trẻ bị viễn thị nhẹ, do sức điều tiết còn tốt, nên trẻ có thể điều tiết mắt để bù đắp vào sự thiếu hụt công suất do viễn thị gây ra.

Với độ viễn lớn hơn, việc điều tiết mắt càng trở nên nhiều hơn nên sẽ dẫn đến tình trạng mỏi mắt và nhức đầu (nhất là khi trẻ đọc sách hay nhìn gần).

Ngoài ra, điều tiết liên tục trong thời gian dài khiến cơ vận động ở mắt luôn trong trạng thái căng thẳng, có thể dẫn đến cận thị giả hoặc lé trong do điều tiết.

Giải pháp

Trẻ viễn thị hoàn toàn có thể được điều chỉnh bằng kính gọng để nhìn rõ hơn và giảm các triệu chứng như mỏi mắt và đau đầu.

Việc kê toa kính thường sẽ phụ thuộc vào biểu hiện của trẻ và các tình trạng kèm theo (Ví dụ: mắt trẻ có bị lé hay không, trẻ có mỏi mắt, đau đầu không).

 Loạn thị là gì

Loạn thị là khi bề mặt của giác mạc (hay thể thủy tinh) có hình dạng không đều, một kinh tuyến cong hơn kinh tuyến còn lại. Vì vậy, ánh sáng sẽ không được hội tụ đúng trên võng mạc.

Giác mạc ở người bình thường có bề mặt giống quả bóng rổ, các kinh tuyến có độ cong như nhau. Còn đối với người loạn thị, bề mặt giác mạc giống như quả bóng bầu dục, một kinh tuyến sẽ cong hơn, kinh tuyến kia dẹt hơn.

Người loạn thị nhìn mờ ở cả xa và gần.

Trẻ bị loạn thị có biểu hiện gì?

Trẻ bị loạn thị nhìn mờ ở mọi khoảng cách (cả xa và gần). Mắt trẻ sẽ cố gắng điều tiết để thấy rõ hơn. Điều này khiến cho trẻ hay bị nhức đầu và mỏi mắt.

Trẻ thường hay nghiêng đầu để nhìn rõ hơn.

Loạn thị còn làm cho trẻ nhìn hình ảnh bị méo mó, không rõ nét.

Loạn thị ở trẻ nhỏ thường đi kèm với viễn thị hoặc cận thị. Loạn thị thường là bẩm sinh (do bề mặt giác mạc/ thể thủy tinh không đều) và có thể thay đổi theo tuổi.

Giải pháp

Loạn thị ở trẻ nhỏ có thể được điều trị bằng kính gọng, hoặc kính áp tròng.

Kính để chỉnh loạn thị có công suất khác nhau ở mỗi kinh tuyến. Kính này còn được gọi là kính trụ.

Kết luận

Trẻ thường sẽ không tự nhận biết được tình trạng thị lực kém của mình cho đến khi đi học do đó, việc tầm soát thị lực và đo khúc xạ cho trẻ trước 6 tuổi là vô cùng quan trọng. Phát hiện sớm và can thiệp kịp thời có thể làm giảm tiến trình phát triển của tật khúc xạ; giúp mắt trẻ thấy rõ hơn và hạn chế nguy cơ gây nhược thị.