Nhược thị là gì?

Nhược thị hay còn gọi là mắt lười, là tình trạng giảm thị lực thường xảy ra ở một mắt, thậm chí cả hai mắt mà không do bệnh lý ở mắt gây ra. Người được chẩn đoán nhược thị ngay cả khi chỉnh kính tối đa cũng không đạt thị lực 10/10. Nguyên nhân chính dẫn đến nhược thị bao gồm tật khúc xạ chưa được chỉnh kính, lác/ lé và vấn đề gây cản trở trục quang học của mắt (sụp mi, đục thể thủy tinh bẩm sinh,…) hay các yếu tố kết hợp.

Theo ước tính, tỉ lệ nhược thị chiếm khoảng 1% – 4% dân số thế giới. Tỉ lệ người dưới 20 tuổi mất thị lực do nhược thị gây ra nhiều hơn cả chấn thương và các bệnh lý mắt gộp lại. Theo tổ chức y tế thế giới (WHO), hiện nay có khoảng 19 triệu trẻ em dưới 15 tuổi bị suy giảm thị lực, trong đó, có tới 12 triệu trẻ em giảm thị lực do tật khúc xạ chưa được chỉnh kính và nhược thị gây ra.

Phương pháp điều trị nhược thị

Độ tuổi điều trị nhược thị hiệu quả nhất là vào giai đoạn “then chốt” của sự phát triển thị giác, dưới 6 – 7 tuổi, khi não còn “mềm dẻo”. Tuy nhiên, những nghiên cứu gần đây lại chỉ ra rằng điều trị nhược thị ở độ tuổi lớn hơn vẫn có thể thành công do hệ thống thị giác còn phát triển cho tới tuổi trưởng thành.

Mục tiêu chính của điều trị nhược thị là giúp mắt bị nhược thị tăng liên kiết với não và giảm sự ức chế của con mắt lành. Từ đó, tạo sự cân bằng giữa hai mắt, đồng thời tăng chức năng thị giác ở người nhược thị.

Các phương pháp điều trị nhược thị bao gồm phẫu thuật trong trường hợp đục thể thủy tinh bẩm sinh nhằm tạo điều kiện cho sự phát triển thị giác bình thường. Với cá nhân mắc nhược thị do tật khúc xạ gây ra, chỉnh kính tối đa là phương pháp điều trị tốt nhất giúp cải thiện chức năng thị giác. Bên cạnh đó, bịt mắt và huấn luyện thị giác sẽ được tiến hành bổ sung khi thị lực không thể đạt tối ưu khi đã được chỉnh kính.

Cách phòng tránh nhược thị

Trong 6 – 12 tháng đầu đời, trẻ cần được đưa đến các trung tâm y tế nhằm kiểm tra mắt lần đầu tiên nhằm phát hiện và loại trừ các vấn đề bất thường, theo hiệp hội Khúc Xạ Nhãn Khoa Hoa Kỳ. Tầm soát mắt cho trẻ nhỏ chính là cách phòng tránh nhược thị cũng như các bệnh lý nghiêm trọng có thể xảy ra đơn giản và tốt nhất.  Bên cạnh đó, những người có tỉ lệ mắc nhược thị cao bao gồm: trẻ sinh non, nhẹ cân, chậm phát triển, bại não hay người có tiền căn gia đình mắc tật khúc xạ cao, lác/ lé, nhược thị và đục thể thủy tinh bẩm sinh cần được khám mắt tổng quát và toàn diện càng sớm càng tốt. Phát hiện và điều trị nhược thị sớm giúp cho sự phát triển hệ thống thị giác của trẻ, đồng thời, nâng cao chất lượng cuộc sống về sau.